Dostępny BIP to informacja publiczna dostępna dla każdego

Biuletyn Informacji Publicznej powinien służyć wszystkim mieszkańcom. Jeśli ktoś nie może przeczytać ogłoszenia, pobrać dokumentu albo znaleźć potrzebnej informacji z powodu barier na stronie, dostęp do informacji publicznej staje się dla tej osoby trudniejszy lub niemożliwy. Takie bariery mogą wykluczać osoby z niepełnosprawnościami. Dlatego dostępność BIP nie powinna być dodatkiem wprowadzanym na końcu prac nad stroną. Powinna być uwzględniona od początku.

Z tej zasady wychodzimy, rozwijając InspiracyjnyBIP. Projektujemy biuletyn z myślą o różnych sposobach korzystania z internetu: na komputerze i telefonie, za pomocą klawiatury, czytnika ekranu lub ustawień ułatwiających odbiór treści. To właśnie oznacza projektowanie uniwersalne: uwzględnienie potrzeb wielu osób już przy tworzeniu rozwiązania.

Dostępność to coś więcej niż większa czcionka

Wokół WCAG narosło wiele mitów. Jednym z nich jest przekonanie, że przycisk powiększania tekstu wystarczy, aby uznać stronę za dostępną. WCAG wymaga, by tekst można było powiększyć bez utraty treści i funkcji, ale nie wymaga osobnego przycisku do jego powiększania. Użytkownicy mogą korzystać także z funkcji przeglądarki.

Podobnie przycisk zmiany kontrastu może być pomocny, lecz sam nie zastąpi odpowiedniego kontrastu treści ani współpracy strony z ustawieniami systemowymi. Takie funkcje są przydatnymi dodatkami, ale o dostępności decyduje przede wszystkim sposób działania całej strony i prezentacji informacji.

Dostępność nie dotyczy wyłącznie osób słabowidzących. Z BIP korzystają również osoby niewidome, niesłyszące, mające trudności z obsługą myszy lub ze zrozumieniem skomplikowanego tekstu. Pomocą dla nich mogą być między innymi poprawnie opisane elementy strony, napisy do nagrań, przejrzyste menu i prosty język. Nie warto zakładać, że „z naszego BIP nie korzystają osoby z niepełnosprawnościami” — nie zawsze wiemy, jakie potrzeby mają odwiedzający stronę.

InspiracyjnyBIP daje redaktorom dobry punkt wyjścia

InspiracyjnyBIP jest rozwijany z uwzględnieniem zasad dostępności cyfrowej i kryteriów WCAG. Czytelny układ, działanie na różnych ekranach oraz rozwiązania wspierające korzystanie ze strony pomagają odbiorcom dotrzeć do informacji. Redaktor otrzymuje panel, w którym może przygotowywać i porządkować treści BIP.

Dostępność techniczna systemu nie gwarantuje jednak dostępności każdego opublikowanego artykułu i dokumentu. O tym, czy mieszkaniec będzie mógł skorzystać z konkretnej informacji, w dużej mierze decyduje sposób jej przygotowania przez redakcję. Pełną zgodność działającego BIP z wymaganiami należy oceniać na podstawie jego rzeczywistej zawartości i audytu, a nie samej obecności funkcji ułatwiających korzystanie ze strony.

Co może utrudnić dostęp do treści BIP?

Nawet dobrze przygotowana strona stanie się trudna w użyciu, jeśli redaktor opublikuje na niej:

skan pisma jako obraz w pliku PDF, bez rozpoznanego tekstu;
film z ważną wypowiedzią bez napisów;
zdjęcie lub wykres zawierający istotne informacje, ale bez opisu tekstowego;
długi tekst bez nagłówków i logicznego podziału;
link opisany wyłącznie słowami „kliknij tutaj”;
dokument z nieczytelną tabelą lub tekstem o zbyt słabym kontraście.

Jak redaktor może zadbać o dostępność informacji?

Warto przygotowywać dokumenty, z których można odczytać i skopiować tekst, nadawać stronom zrozumiałe tytuły, stosować nagłówki we właściwej kolejności i jasno opisywać odnośniki. Przy materiałach wideo trzeba pamiętać o potrzebach osób, które nie słyszą nagrania. Są to codzienne decyzje redakcyjne, które mają realny wpływ na dostęp do informacji.

InspiracyjnyBIP pomaga stworzyć dostępny biuletyn, a redaktorzy nadają dostępności praktyczny wymiar. Kiedy dobre rozwiązania techniczne idą w parze ze starannie przygotowaną treścią, BIP staje się miejscem, z którego więcej osób może korzystać samodzielnie i bez przeszkód.

Jak InspiracyjnyBIP pomaga tworzyć dostępny Biuletyn Informacji Publicznej?

Dostępność cyfrowa zaczyna się od dobrze przygotowanej strony, ale równie ważne są publikowane na niej informacje. InspiracyjnyBIP oferuje ułatwienia dla użytkowników oraz narzędzia, które pomagają redaktorom tworzyć czytelne treści.

Funkcje InspiracyjnegoBIP wspierające dostępność strony i przygotowywanie treści
Lp.	Funkcja InspiracyjnegoBIP	Jak pomaga użytkownikom i redaktorom?
1	Prosty edytor treści BIP	Redaktor może usunąć formatowanie skopiowane z Worda, a następnie przygotować czytelny tekst z nagłówkami, akapitami i listami.
2	Nagłówki i logiczny układ strony	Podział tekstu na właściwie oznaczone sekcje pomaga odnaleźć informacje oraz poruszać się po artykule osobom korzystającym z czytników ekranu.
3	Opisy alternatywne zdjęć	Redaktor może opisać zdjęcia i grafiki zawierające ważne informacje, aby ich znaczenie było dostępne również dla osób, które ich nie widzą.
4	Zrozumiałe opisy plików	Przy dodawaniu dokumentu można wskazać, co zawiera plik. Użytkownik wie, co pobierze, zanim otworzy załącznik.
5	Czytelne tabele	Edytor pozwala przygotować proste zestawienia. Krótkie nagłówki kolumn i przejrzysty układ ułatwiają odczytanie danych.
6	Linki, które mówią, dokąd prowadzą	Zamiast „kliknij tutaj” redaktor może wpisać nazwę dokumentu lub strony. Dzięki temu odnośniki są zrozumiałe także poza kontekstem całego akapitu.
7	Wygodniejsza nawigacja po treści	Uporządkowane nagłówki i jasno opisane odnośniki pomagają szybciej dotrzeć do potrzebnego fragmentu BIP, również przy korzystaniu z klawiatury lub czytnika ekranu.
8	BIP czytelny na różnych ekranach	Układ strony dostosowuje się do komputera, tabletu i smartfona, dzięki czemu z biuletynu można wygodnie korzystać na różnych urządzeniach.
9	Powiększanie tekstu	Użytkownik może dostosować wielkość tekstu do swoich potrzeb. Strona powinna zachować czytelność także podczas powiększania jej w przeglądarce.
10	Zmiana kontrastu	Dodatkowy wariant wyglądu strony może ułatwić odbiór treści osobom, które potrzebują wyraźniejszego rozróżnienia tekstu i tła.
11	Skala szarości i ograniczenie animacji	Użytkownik może dostosować sposób wyświetlania strony, gdy kolory lub ruchome elementy utrudniają mu skupienie się na informacji.
12	Maska czytania	Funkcja pomaga skupić uwagę na wybranym fragmencie tekstu i wygodniej śledzić kolejne wiersze.
13	Filmy osadzone w treści BIP	Redaktor może umieścić film w artykule. O dostępność nagrania trzeba zadbać osobno, przygotowując odpowiednie napisy lub inne wymagane formy przekazania informacji.
14	Pomoc przy przygotowaniu treści	Jeśli redaktor ma wątpliwości dotyczące publikacji, może skorzystać z pomocy eksperta. To dodatkowe wsparcie w codziennym prowadzeniu BIP.

Ważne: funkcje systemu wspierają dostępność, ale o jakości opublikowanych informacji decydują również redaktorzy. Na przykład skan dokumentu bez możliwego do odczytania tekstu nie stanie się dostępny tylko dlatego, że umieszczono go w BIP.

Dostępność cyfrowa BIP i WCAG | InspiracyjnyBIP